29
Nov
's Heeren Loo ontdekt ‘voeding als medicijn’ in de praktijk

Niet alleen in ons eigen, persoonlijke dagelijks leven komt steeds meer aandacht voor goede voeding: ook in de gezondheidszorg is voeding en de manier waarop voeding kan bijdragen aan ons welzijn steeds vaker een belangrijk aandachtspunt. Op een aantal kinder- en jongerengroepen van ’s Heeren Loo wordt onderzocht welk effect gezondere keuzes hebben op het welzijn van hun cliënten. Manager Jacquelien de Boer vertelt over deze Interventie gezonde voeding in intramurale settings, een project dat onder de vlag van GreenPort NHN wordt uitgevoerd.

Jacquelien: “Ik heb voorheen lange tijd op de woningen gewerkt en sinds een jaar of zes ben ik manager zorg met in mijn portefeuille onder andere ‘kind en jeugd’. Het viel me al langer op dat sommige ingesleten gewoontes best opmerkelijk zijn als je er langer naar kijkt. Neem een medicijn als Ritalin. Het komt voor dat deze medicatie wordt gegeven met een beker limonade, terwijl dat doorgaans veel kleurstoffen en suikers bevat. En er zijn ouderen die hun slaapmedicatie innemen met koffie, oftewel cafeïne dus – terwijl we koffie drinken ‘om wakker te worden’. Daar zit een behoorlijke tegenstrijdigheid in, waar ik mee aan de slag wilde. We hebben onszelf de volgende vraag gesteld: “Wat als we middels gezonde voeding kunnen bereiken dat jongeren minder medicatie nodig hebben?”. Als deze doelstelling behaald zou worden, dan hebben deze jongeren daar de rest van hun leven voordeel van. Onze jongeren wonen in een woonvorm van ‘s Heeren Loo, waarin de begeleiding veelal voor het eten zorgt (of kiest). Dit maakt dat een jongere binnen een woning afhankelijk is van wat begeleiding klaarmaakt.

Behoorlijke omschakeling
Binnen dit onderzoeksproject werkt ’s Heeren Loo samen met het Louis Bolk Instituut. Daarnaast doen er andere zorginstellingen mee, zoals Stichting GGZ Noord-Holland Noord en de jeugdopleiding van voetbalclub AZ. Penvoerder van het project is GreenPort NHN. Jacquelien: “Voor het project gaat het met name om verhoging van de consumptie van groente en fruit, maar we hebben het breder getrokken. We zijn gestart met kleine stapjes. Voor de eerste groep hebben we een interne verhuizing aangegrepen als startdatum. Allereerst hebben we de zogenaamde ‘pakjes en zakjes’ de deur uit gedaan en het team is zoveel mogelijk biologisch gaan inkopen en koken. Daarna zijn we de consumptie van suikerrijke producten gaan beperken.” Op papier klinkt dit misschien eenvoudig, maar de ervaring leert dat dit zelfs voor een klein team begeleiders een behoorlijke stap is. “Vergis je niet, eten en drinken zit diep verankerd in ons wezen en zéker de persoonlijke gewoontes die we daarbij hanteren. We zijn met alle teamleden persoonlijk in gesprek gegaan: Wat betekent eten voor jou? Waar houd je van? Hoe werd er bij jou thuis gegeten in je jeugd? In de praktijk bleek dat het omschakelen voor ons als team lastiger was dan voor de cliënten. De eerste stappen gaan nog redelijk vanzelf, maar zodra -ik noem maar een voorbeeld- de taart vervangen wordt door suikervrije cake, zie je dat het toch echt een cultuuromslag vraagt. De een vindt het zielig voor de kinderen, de ander vindt het lastig om ineens op een nieuwe manier boodschappen te doen.”

Resultaat is elke hobbel waard
“De jonge cliënten hebben eigenlijk nauwelijks weerstand geuit: zij gingen vrij makkelijk mee in deze vernieuwing. Het is natuurlijk wel zo dat geen invloed hebben op wat zij thuis en buiten de deur eten. We proberen aan de ouders uit te leggen dat een kind dat normaal geen frisdrank drinkt, misschien best wel buikpijn kan krijgen als ze op één dag ineens vier glazen mogen. Het is een beetje zoeken naar de beste manier van informatie overdragen. Maar als ik -nu dan nog zonder de feitelijke onderzoeksgegevens- zie welke verandering sommige cliënten laten zien, bijvoorbeeld in hun huid of in hun gedrag, dan vind ik dit project elke hobbel waard. Sommigen zijn afgevallen, anderen een stuk rustiger en weer een ander heeft ineens een egaal gezicht zonder plekjes. We houden nu allerlei gegevens bij en die sturen we naar het Louis Bolk Instituut. Dat gaat niet alleen over suiker beperken, maar ook over de invloed van eiwitten, koolhydraten en andere voedingsstoffen op specifieke zaken als ADD of ADHD. Het vergt wat werk, maar het is een heel ander soort werk dan continu zoeken naar bijvoorbeeld de juiste (hoeveelheid) medicatie. Overigens trekken we de lijn door naar beweging, ontspanning en educatie over voeding. We willen méér naar buiten toe, werken in de moestuin en een kleine kas, dat doen we samen met vrijwilligers. Hopelijk komen er binnenkort ook een paar kippen, leuk voor de eieren. En we gaan aan de slag met smaakbeleving; koken met verse producten zorgt voor geur en kleur en dat wekt weer gezonde eetlust op. Bovendien is het natuurlijk ook gewoon heel léuk.”

Welzijn centraal
“Er zijn nu drie kinderen die minder medicatie nodig hebben, terwijl ze gezien hun groei in lengte en gewicht eigenlijk naar meer medicatie zouden gaan. Zulke resultaten zijn ook motiverend voor het team. Het gaat niet om dat schaaltje komkommer ’s avonds op de bank, maar om een waardevolle bijdrage aan het welzijn van onze cliënten. Niet meer enkel de methodiek volgen; het is een andere benaderingswijze. We zijn gewend om in onze sector voortdurend te sturen op doelen en om ontwikkelingsgericht te werken. Ik zie het zo: ontwikkeling kan pas optimaal plaatsvinden als iemand zich zo goed mogelijk voelt. Voeding speelt daar een belangrijke rol in. We weten allemaal dat het bouwstoffen en energie levert.” Het complete onderzoek duurt drie jaar, tot ongeveer eind 2018. “We willen deze positieve lijn vanzelfsprekend verder doorzetten binnen onze organisatie. Sowieso delen we eens in de zoveel tijd onze ervaringen met de andere organisaties die meedoen, we leren van elkaar. En ik wil dit verder uitrollen op andere groepen binnen ’s Heeren Loo, onder andere met behulp van ambassadeurs: per team één of twee mensen die hierin het voortouw willen nemen. Want eerlijk is eerlijk; soms is het best lastig om vol te houden. Maar als je naar onze cliënten kijkt, weet je weer precies waar je het voor doet.”

Foto's: Jacquelien de Boer, 's Heeren Loo

Plaats een reactie