10
Apr
Wereldwijd belangstelling voor telen op zoute grond

Biologische boer Marc van Rijsselberghe kweekt op Texel groenten op zilte grond. Zijn collega en ecoloog Bas Bruning onderzoekt welke mogelijkheden dit biedt in andere landen. “In Bangladesh is de eerst zilte oogst binnen.”

Na zijn promotieonderzoek naar zouttolerante groenbemesters is hij in de zilte landbouw gebleven. Met plezier, want ecoloog Bas Bruning vindt het nog leuker om onderzoek en praktijk te combineren en zo boeren in diverse landen daadwerkelijk met zilte landbouw te kunnen helpen. Bij Zilt Proefbedrijf op Texel doet hij onder meer onderzoek naar gewassen die geschikt zijn om onder zilte omstandigheden te telen. “Zilte landbouw is landbouw plus een paar trucjes”, zegt hij met gevoel voor understatement.

Bas Bruning

Waarom bedreigt verzilting de voedselzekerheid?

“Op dit moment schat de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties (FAO) dat zo’n 33 procent van alle geïrrigeerde landbouwgrond ter wereld door zout is aangetast. Naar verwachting zal dit in 2050 zijn toegenomen tot 50 procent. Verzilting vindt overal plaats, vooral in droge tot matig droge gebieden. Koplopers zijn Azië, Noord-Afrika, het Midden-Oosten en Australië. In het algemeen geldt dat naarmate de verzilting van grond en water toeneemt, de bodemproductiviteit en de gewasopbrengsten afnemen. Totdat de doorzouting zo sterk wordt dat het land niet meer voor voedselproductie gebruikt kan worden.”

 

In Bangladesh is de eerste zilte oogst al binnen

-Bas Bruning, ecoloog en agrarisch onderzoeker

 

Waarom gaat die verzilting steeds verder?

“Verzilting is voor een deel mensenwerk. Het proces wordt bijvoorbeeld gevoed door verkeerde irrigatiemethoden. Irrigatiewater is meestal een beetje zout en als je dat over de gewassen uitgiet, verdampt het water snel en blijft elke keer wat zout achter. Op die manier stapelt het zout zich op, tot het op een gegeven moment negatieve effecten gaat krijgen. De wereldwijde verzilting zal nog verder toenemen door klimaatverandering. In sommige gebieden door extreme neerslag waardoor het zoute grondwater omhoogkomt, in andere door extreme droogte zodat er meer geïrrigeerd zal moeten worden. Terwijl de schaarste aan water juist zal toenemen. Ook de stijging van de zeespiegel zorgt voor verzilting.”

Hoe kan zilte landbouw bijdragen aan de oplossing?

“In plaats van te proberen de zoutconcentratie in de bodem te verminderen, biedt zilte landbouw juist manieren om de door zout aangetaste bodems te gebruiken of te hergebruiken voor landbouw. Het is dan wel zaak om de zoutconcentratie in de bodem stabiel te houden. Dat kan met een goed drainagesysteem en door slimmer te irrigeren in frequentie, hoeveelheid en manier: aan de wortel en niet op het blad. Vervolgens moet je de juiste gewassen en rassen kiezen. Het zoutgehalte van de grond bepaalt de keuze voor het gewas of ras.”

Welke gewassen zijn geschikt voor zilte landbouw?

“In de proeftuinen van SaltFarm Texel onderzoeken we al jaren de zouttolerantie van gewassen en specifieke rassen. Het blijkt dat diverse aardappelrassen, wortels en soorten uien en kolen goed gedijen op verzilte grond. Verder spelen zaken als grondbewerking en zaadbehandeling een belangrijke rol. Hoe kun je het zaaigoed de best mogelijke start geven en de kieming verbeteren? Hoe kun je extra ingrediënten aan het bodemleven toevoegen om de goede bacteriën en schimmels te stimuleren? Daar doen we momenteel onderzoek naar. Al met al kun je met deze kennis enorme oppervlakten verzilte grond weer gebruiken om voedsel op te verbouwen.”

Waar telen jullie momenteel zouttolerante gewassen?

“In de kustgebieden van Bangladesh zijn we al een tijd actief met uien, wortelen en allerlei soorten kolen als bloemkool, koolrabi en broccoli: daar is de eerst zilte oogst net binnen. We hebben ons daar ten doel gesteld om binnen drie jaar met een train-de-trainerconcept vijfduizend boeren te helpen om hun grond weer productief te maken en ze de beginselen van zilte landbouw bij te brengen. Dat gaan we redden. In Pakistan hebben we net een project met aardappelen afgerond. We hebben daar met de helft van de gebruikelijke hoeveelheid zoet water veertig procent meer opbrengst gerealiseerd dan het landelijk gemiddelde, en dat in verzilte gebieden. Maar we zijn ook actief in Europa met het SalFar-project. En ik ben net terug uit Egypte, Pakistan en Iran. We worden momenteel overspoeld met aanvragen.”

Meer informatie: saltfarmfoundation.com.

Bron:  Rabobank, 29 maart 2018

Plaats een reactie