Op 10 september is in het kader van het AgriVizier project een sessie georganiseerd omtrent het thema 'Coatings in de kas'. Organisatrice Nicole Papen-Botterhuis van TNO gaf eerst een kort overzicht van high tech functionele coatings, die wellicht ook in de toekomst in de kas toegepast zouden kunnen worden. 

Daarna volgden drie pitches over 'Meer licht in de kas' door anti-reflectie, light management en easy-clean coatings van Aike Wypkema (TNO) en Roel van de Belt (Kriya), 'Minder aangroei op kasdoek' door anti-microbiële coatings van Nicole Papen-Botterhuis en 'Langere houdbaarheid' door plasmabehandeling van Andre Schilt (TNO), mede namens ARA en Delaye. Hierna konden de deelnemers kiezen over welk onderwerp ze meer informatie wilden. In de subgroepen zijn koppelingen gemaakt tussen aanbieders van coatings en afnemers, ondernemers hebben hun wensen op tafel gelegd voor de toekomst en er is gesproken over nieuwe toepassingen voor het plasmabehandeling systeem. Na de plenaire samenvattingen was het tijd voor de borrel, waar er nog verdere afspraken konden worden gemaakt met elkaar voor samenwerking!

Discussiegroep 1: coatings op de kasomhulling

De groep heeft een mooie samenstelling bestaande uit kwekers, kassenbouwers en toeleveranciers, waaronder meerdere leveranciers van coatings voor op kasdekken
Dhr Van de Belt van Kriya laat zien aan welke coatings momenteel gewerkt wordt. Dit gebeurt voor andere markten dan de glastuinbouw, namelijk displays en automotive. Doel van de discussie is om te bepalen welke ontwikkelingen interessant kunnen zijn voor de glastuinbouw. Zo is er een mogelijkheid om nanocoatings te verwerken in een folie, direct in het productieproces. Dit gebeurt door de nanocoating aan te brengen op het vulmiddel (zand) en dit gecoate zand toe te passen in het productieproces van de folie.
Ook werkt Kriya aan coatings op glas. Zo is er een warmtewerende coating ontwikkeld die volgens het sol gel principe wordt aangebracht (een soort van walsrol met kleine ribbels, waartussen de gel zit, door over het glas te rollen krijg je een constante laagdikte) Deze coating is zeer slijtvast en presteert waarschijnlijk beter dan de huidige coatings die warmtewerend zijn (zoals bijvoorbeeld Reduheat). Bij een laagdikte van 3-4 micrometer wordt 40-60% warmte geweerd en ook 20% PAR licht. Dit zijn typische automotive specs. Groot nadeel voor de tuinbouw is echter dat het een permanente coating is, dus in de winter houdt hij ook een beetje PAR licht tegen.

Een andere ontwikkeling is vuilwerende coatings. Hier zijn er een aantal strategieën:

  • Hydrofoob maken van het oppervlak: druppels rollen van het oppervlak af, bij de juiste contacthoek nemen ze ook het vuil mee. Nadeel voor de tuinbouw is dat de druppels die op het kasdek aanwezig zijn lichtverlies opleveren
  • Hydrofiel maken van het oppervlak: er wordt een waterfilm gevormd. Op deze manier is het moeilijker om het vuil mee te nemen, maar een mooie strakke film heeft een lichte antireflex werking en kan dus meer licht opleveren.
  • Antistatisch maken. Naast vuilwering van grote deeltjes zijn er ook allerlei zwevende deeltjes die als het ware aangetrokken worden op een oppervlak (zoals stof op een ouderwetse beeldbuis TV). Het is mogelijk om een antistatische coating aan te brengen waardoor dit effect tegengegaan wordt. Op dit punt is er nu ook een groot Europees onderzoek met Fraunhofer en TNO waarbij naar stofwerende eigenschappen wordt gezocht

Met de groep zijn de mogelijkheden voor de tuinbouw besproken. Er wordt onderscheid gemaakt voor de verschillende markten:

  • Voor de Nederlandse markt is zeker in de winter maximale lichttransmissie cruciaal. De permanente warmtewerende coating lijkt daarom niet interessant. Wel zou onderzocht kunnen worden of de warmtewerende coating ook tijdelijk aangebracht zou kunnen worden, bijvoorbeeld met een latex systeem. De nanodeeltjes blijven overigens ook zelf plakken aan glas, mogelijk is dit al voldoende.
  • De vuil en stofwerende eigenschappen zijn wel interessant voor de Nederlandse markt, aangezien deze coatings nauwelijks licht onderscheppen en vervuiling voorkomen. Een hydrofiele antistatische coating zou op dit punt ideaal zijn.
  • Voor het buitenland is de situatie anders. Bij kassen rondom de evenaar spelen seizoenseffecten geen rol en is een oplossing van warmtewering met beperkt lichtverlies mogelijk interessant. Zeker gezien deze coating direct in het productieproces van de folie meegenomen kan worden (dmv het gecoate zand)

Discussiegroep 2: Antimicrobiële coatings

Antimicrobiële coatings zijn er in een aantal variaties:

  • Coatings waaruit een antimicrobiële stof zoals een biocide vrijkomt, die bacterien, algen en schimmels doodt
  • Coatings die door hun structuur de aanhechting van microben voorkomen

  • Coatings die extreem waterafstotend of waterminnend zijn, en hierdoor de aanhechting van microben voorkomen
  • Coatings met ingebouwd prikkeldraad, chemische zijgroepen die microben kunnen lekprikken
  • Coatings met Titaan Dioxide, dat onder UV licht radicalen kan vormen die microben kunnen doodmaken.

Interessante toepassingen in de kastuinbouw:

  • Daglichtloos telen onder LED lampen: veel groei van algen
  • Minder vaak schoonmaken van schermdoek, of verlengen van tijd zonder algen en schimmels op schermdoek: Schermdoek kan alleen bij gewaswisseling gereinigd worden, en hiervoor wordt chloor, waterstofperoxide of formaline gebruikt, geen fijne middelen om mee te werken. In kassen zonder gewaswisseling is reinigen niet mogelijk.

Coatings waar biocides uit vrijkomen zijn niet zo interessant voor de kastuinbouw

Discussiegroep 3: Desinfectie door Plasmabehandeling

Er zijn een aantal applicatie ideeën besproken voor plasmabehandeling:

Verbeteren homogeniteit, dekking coating van zaaigoed. Ook kan met een dunnere coating dezelfde functionaliteit worden behaald tegen lagere kosten.

  • Desinfectie van snijbloemen
  • Desinfectie van luchtstromen (bv in koelcellen)
  • Desinfectie van transportbanden
  • Desinfectie van voedingsbodems voor kleine plantjes. Naast afspuiten met water en chloor zou een extra plasmabehandeling een groot synergetisch desinfectie effect geven.
  • Desinfectie van snijgroenten en kiemgroentes
  • Desinfectie van jonge gewassen

In de bijlage vindt u een pdf met de presentaties.

 

 

Meer nieuws

Cursus Praktijkopleider voor leerbedrijven

De stage of Beroeps Praktijk Vorming (BPV) is voor studenten van het Clusius College het leukste...

Gedeputeerden Ilse Zaal en Edward Stigter: 'Op weg naar een stoet van waterstoftractors"

Gedeputeerden Ilse Zaal en Edward Stigter over de eerste waterstoftractor in Noord-Holland en wat...

All You Need is Food Tour gaat van start

Buiten op het schoolplein kunnen leerlingen bij de foodtruck kennismaken met de opleidingen Voeding...