Klaas Schenk spreekt in zijn presentatie op vrijdag van een ‘carrièreswitch’ wanneer hij vertelt hoe een eenvoudig idee (“misschien moeten we iets doen met al dat regenwater”) hem veranderde van akkerbouwer in een zoetwaterboer. Het idee om regenwater niet direct af te voeren, maar juist op te vangen en op te slaan voor momenten van waterschaarste, was destijds nieuw. In de afgelopen vier jaar groeide Zoetwaterboeren uit tot een project waarin de ontwikkeling, het onderzoek en de demonstratie van een duurzaam watersysteem centraal staan: van wateropslag, watervraag en watergift tot waterkwaliteit.
‘Verduurzamen vraagt om verbinden’
Het project is met de uitvoering van een watermanagementsysteem op Hoeve Lotmeer nagenoeg afgerond, maar staat nu aan de vooravond van een verdere uitrol naar andere locaties in het land. Zo loopt er een aanvraag voor een vergelijkbaar project in de Haarlemmermeer. Wat Pieter Vlaar van Vertify betreft is Zoetwaterboeren een mooi voorbeeld van samenwerking tussen uiteenlopende partijen. Tijdens de open dag zei hij:“Verduurzamen vraagt om verbinden. Alleen door samen op te trekken, kunnen we resultaten boeken.”
Erna van der Wal van BO Akkerbouw gaf toelichting op de Sectoraanpak Nitraat, een initiatief van de agrarische sector dat zich richt op het verminderen van nitraatuitspoeling naar grond- en oppervlaktewater. Doelsturing speelt hierin een belangrijke rol. “Het maakt het behalen van milieudoelen niet eenvoudiger, maar geeft wel inzicht in waarop je moet sturen. Wij zetten ons in om deze aanpak te verankeren in het 8e Actieprogramma Nitraatrichtlijn.”
Vergunningen en veldbezoek
Willemijn van Doorn-Hoekveld en Vince Kaandorp van Deltares gaven vervolgens toelichting op de juridische kaders van verantwoord infiltreren en de vergunningstrajecten rondom wateropslag. Daarbij maakten zij onderscheid tussen kwantitatieve en kwalitatieve opslag. Ook lieten zij zien hoe verschillende partijen – van provincies tot waterschappen – verantwoordelijk zijn voor uiteenlopende aspecten van wateropslag, onttrekking en infiltratie.
Tussen de presentaties door konden bezoekers de systemen bekijken waarmee drainagewater uit de percelen wordt geoogst, gezuiverd, geïnfiltreerd en ondergronds opgeslagen voor gebruik tijdens het teeltseizoen. In het veld werd onder meer getoond hoe fertigatie werkt en hoe een dashboard inzicht biedt in de verschillende waterstromen. Ook was de NMin-meettool van Vertify aanwezig, waarmee volledig geautomatiseerde stikstofmetingen direct op het perceel konden worden uitgevoerd.
‘Hoe gaan we opschalen?’
Bezoekers gaven aan onder de indruk te zijn van de samenwerking tussen praktijk, onderzoek en wetenschap. “Hier zie je dat kennis niet alleen uit boeken komt; het gebeurt juist op deze plek.” Ook het coöperatieve karakter van het project viel op. “De sleutel ligt in samenwerking.” Daarnaast klonk er echter ook een kritische geluid. “We zijn nog sterk afhankelijk van het initiatief van individuele ondernemers. Dit resultaat is indrukwekkend, maar de vraag blijft: hoe schalen we op naar de gehele sector?
Meer weten over Zoetwaterboeren? In deze documentaire, gemaakt door Vonk, wordt het systeem uitgebreid uitgelegd.
Hieronder de foto’s van de Open Dag voor omwonenden.
Zoetwaterboeren wordt mede mogelijk gemaakt door: Topsector Agri & Food, Stichting Toegepast Onderzoek Waterbeheer STOWA, Rabobank, Google, Greenchain NH, Peeters Technical Solutions, De Blois Watertechnologie BV, Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK), Gemeente Hollands Kroon, Provincie Noord-Holland, LTO Noord Innovatiefonds.
