Greenportret: De wereld veroverd vanuit de polder

15 september 2020

In vloeiend Spaans beantwoordt Manus Laan(41) een telefoontje terwijl hij de West-Friese modder van zijn laarzen klopt. ,,Het is hier net een klein stukje Spanje in Andijk’’, glimlacht zijn broer Teun (36). De groentetelers bestieren samen het familiebedrijf P.J. Laan en Zn. Een onderneming die is uitgegroeid tot een internationale speler van naam.

Bloemkool is het hoofdproduct dat op de in totaal 1100 hectare grond (waarvan zeshonderd in Spanje) wordt geteeld. Maar ook broccoli, romanesco, bleekseldereij, spitskool, rode kool en spinazie behoren tot het assortiment.

Een groot deel van het personeelsbestand komt uit Spanje. Zo’n 130 werknemers zijn afkomstig uit de provincie Sevilla waar het bedrijf negen jaar geleden een vestiging opende. Het was het antwoord op de steeds luider wordende roep om het hele jaar door kwaliteitsproducten te leveren. ,,De regio Andalusië is daar perfect voor. Het ideale klimaat als aanvulling op onze productie in Nederland’’, legt Teun de keuze voor Zuid-Spanje uit. 

Het is voor de broers een tweede thuis geworden. ,,Afgelopen jaar ben ik er 133 dagen geweest’’, lepelt Manus op. ,,Dan is Spaans spreken wel heel fijn. Sprak overigens geen woord Spaans voordat we daar begonnen, maar hebben het zo snel als mogelijk geleerd. Als je de taal spreekt, los je zoveel makkelijker problemen op en je kunt de banden met personeel veel beter onderhouden.’’

Onder leiding van de broers Laan is het bedrijf de laatste jaren verder gegroeid en gemoderniseerd. Drie jaar geleden namen Manus en Teun het bedrijf over van hun vader Pierre, die overigens niet op zijn lauweren is gaan rusten. ,,Kijk! Daar rijdt hij op de heftruck’’, wijst Manus. ,,Onze vader is hier nog vaak te vinden en bezig met allerlei klusjes waar wij doorgaans niet aan toekomen.’’

Want het leiden van een vooraanstaande speler in de bloemkoolsector is geen lichtzinnig klusje. Zeker niet tijdens een pandemie.  ,,Het is maar goed dat we nuchtere West-Friezen zijn’’, lacht Teun. ,,Anders had het wel heel wat slapeloze nachten gekost, denk ik. Het scheelt ook dat we naar Spanje konden blijven gaan. Omdat we in de – vitale - voedselsector werkzaam zijn, gold voor ons een uitzondering.’’

Maar ook gewapend met de juiste papieren, bleek het soms een uitdaging te zijn om de plek van bestemming te halen in Spanje waar ook in het binnenland flink wat reisbeperkingen golden. Teun: ,,Veel vliegvelden waren tijdens de piek gesloten. Dus dan kwam je bijvoorbeeld in Madrid terecht. Maar ja, ik had alleen papieren voor Sevilla. Bij een controle kreeg ik  vervolgens te horen dat ik helemaal niet in Madrid mocht zijn. Dan is het Spaans spreken wel handig zodat je de situatie duidelijk uit kunt leggen aan agenten.’’

Manus: ,,De coronacrisis dus zeker niet aan ons voorbij gegaan. Maar onze sector wordt minder hard geraakt dan andere branches en het werk blijft gewoon doorgaan. In die zin maken we ons geen grote zorgen. Maar het zorgt uiteraard wel voor bepaalde onzekerheden en meer werk.’’

Zorgen onder personeel, coronatesten regelen voor de overkomende Spaanse werknemers en de onderkomens voor die werknemers coronaproof maken. Het zijn slechts enkele zaken die de laatste maanden op het pad van Teun en Manus kwamen. ,,Gelukkig hebben we het allemaal in goede banen kunnen leiden. Dat is ook te danken aan het personeelsbestand dat we hebben opgebouwd’’, licht Teun toe. ,,We hebben weinig verloop onder het personeel. Zowel in Nederland, als in Spanje. Mensen die dus al jaren bij ons werken en veel kennis hebben opgebouwd. We kunnen veel zaken met een gerust hart uit handen geven. Met een bedrijf van ons formaat is dat ook wel nodig, je redt het echt niet om alles zelf te doen. Je bent tegenwoordig meer manager dan boer. Hoewel we gelukkig nog vaak genoeg met onze laarzen in de klei staan.’’ 

Manus vult aan: ,,Om dan de kwaliteit te leveren die wij voor ogen hebben, heb je een goed en gebalanceerd personeelsbestand nodig. Wij zijn daar ook scherp op. Een goede werksfeer is enorm belangrijk en het is ook wel zo prettig als iedereen met een lach aan het werk is. Daarnaast helpt het dat wij zelf zijn opgegroeid binnen dit bedrijf. We kennen ons product en het productieproces van haver tot gort en weten precies wat nodig is om bijvoorbeeld een heerlijke bloemkool te telen.’’ 

De afgelopen jaren is P.J. Laan en zn. gestaag gegroeid. Iets wat geen doel op zich is. ,,Maar als we kunnen voldoen aan een groeiende vraag, gaan we dat niet uit de weg’’, zegt Manus. ,,Zolang het maar niet ten koste gaat van de kwaliteit.’’

Tekst en Foto's : Agrarisch Westfriesland