Greenportret: onderzoeker Matthijs Blind

19 november 2020

“Een plant bepaalt in belangrijke mate zelf de opname van voedingsstoffen”. Aan het woord is Matthijs Blind, onderzoeker bij Proeftuin Zwaagdijk. Binnen EFRO Evergreen houdt hij zich vooral bezig met vraagstukken rondom teelt op water.

“We zien dat je bij teelt op water uit kunt gaan van een brede range voedingssamenstellingen voor de planten. Omdat de plant daar dan dus zelf de juiste stoffen uit kiest. Dat is een van de resultaten van het onderzoek van de afgelopen jaren”. Hoewel er al decennialang wordt geëxperimenteerd met teelt op water (“al sinds de jaren ’60 en ’70 in Engeland, bijvoorbeeld”), neemt de kennis en ervaring hiermee de laatste jaren een vlucht. Matthijs: “Goedbeschouwd vormen strenge regels rondom bemesting van grond al lange tijd een bedreiging voor huidige teeltsystemen. Daarnaast speelt de vraag naar het zo optimaal mogelijk telen van gewassen een steeds grotere rol. Dat vraagt om een fundamenteel andere teeltsysteem.”

Tekst loopt door onder foto

Eén van die alternatieven - de teelt op water- kan grofweg worden verdeeld in twee soorten: teelt op basis van gootjes en de zogenaamde drijvende teelt. Voor Matthijs líjkt het na dertien jaar onderzoekservaring gesneden koek, maar niets is minder waar. “Per onderzoek kijk je naar één klein aspect van het grote begrip teelt op water. Er zijn ontzettend veel factoren die bepalend zijn voor het succesvol of zo succesvol als mogelijk telen van gewassen op water. Je hebt te maken met het water zelf, de nodige voedingsstoffen voor de plant, het na de oogst afsterven van wortels die dan weer in het water terecht komen en ga zo maar door. Welke invloed hebben die afstervende wortels op het water en de plant? Hoe zorg je voor de perfecte aanvoer van voedingsstoffen? En wat is de juiste hoeveelheid zuurstof dat de plant nodig heeft? We weten ondertussen steeds meer over de gewassen. Langzamerhand is het tijd om de aandacht te verschuiven naar het water. Je kunt het je misschien niet voorstellen, maar op dit gebied is water voor ons in feite nog een black box. Over water valt nog ontzettend veel te ontdekken. Het ene water is het andere niet. Er zijn veel variabelen zoals de EC, de pH, bacteriën, schimmels, algen, watertemperatuur, opgelost zuurstof, stromingen…neem de juiste kracht van de stroming - heel belangrijk. Maar die stroming is erg lastig te onderzoeken, onder andere omdat het zo langzaam gaat. Dat maakt het moeilijk om te meten.”

Binnen EFRO Evergreen draait het om meer dan alleen testen en uitslagen verzamelen. “We begeleiden onder andere leerlingen van het Clusius College; zij vormen tenslotte de generatie die volop met teelt op water aan de slag gaat. Daarnaast hebben we verschillende demo’s verzorgd, onder andere in bezoekerscentrum De Hoep van het PWN in Castricum. Zo kunnen allerlei mensen kennismaken met het principe van teelt op water; op die manier dragen we bij aan draagvlak bij consumenten.

Inmiddels hebben Matthijs en zijn collega’s zoveel gegevens verzameld rondom het telen van sla op water dat de aandacht wordt verlegd naar snijbloemen. “Chrysanten, om precies te zijn. Een hele uitdaging, omdat je snijbloemen op een bepaalde lengte wilt krijgen en telen. En natuurlijk willen we graag volop in het water duiken om zo het concept van teelt op water verder op te tuigen. Dat is het mooie van ons werk: met elk onderzoek komen we een stapje verder, tot het uiteindelijk allemaal samenkomt in de praktijk.”