West-Friezen verkopen wereldwijd speciale sensoren; want alles in de kas draait om data

26 mei 2020

Zaadteler Mark Keulen had behoefte aan sensoren om het vochtgehalte in zijn kasplanten te meten zodat het dagelijks water geven eenvoudig werd. Samen met ict-er Jeroen Beemster bedacht hij een systeem om dit op te lossen. Hun systeem Planthub verkopen ze nu wereldwijd aan kassentelers.

Stap binnen in de kassen van SeedCare in Oosterleek van de familie Keulen, en de warme lucht komt je tegemoet. De temperatuur is afgesteld op de groei van siergewassen zoals primula’s en glasgroenten als komkommer en tomaat. Planten en groenten die de supermarkt nooit halen. ,,Het gaat hier om het zaad. Dat telen wij voor zaadveredelingsbedrijven’’, vertelt Mark.

Jeroen Beemster uit Bovenkarspel - zoon van een bloementeler in Hem - bedacht als ict-er al eerder voor Mark een automatische plantenstekkenteller en een zadenteller. ,,In een zak moeten honderd stekken van een perkplant. Door ze in een zak te laten vallen telt het apparaat van Jeroen dit nu.’’

,,Mijn hobby is elektronica’’, vertelt Jeroen. ,,Ik vind het leuk om oplossingen te bedenken die echt op de praktijk aansluiten.’’ Dat geldt bij uitstek voor het sensorensysteem Planthub dat hij aanvankelijk alleen voor Mark maakte. ,,Elke plantenpot in onze kassen krijgen water toegediend via een druppelsysteem met slangen. Om de juiste hoeveelheid water te geven was ik een halve dag bezig omdat je moet voelen en zien hoe het met het vochtgehalte in die potten staat’’, zegt hij. ,,En het water geven zomaar overlaten aan een ander is dan ook lastig.’’

Smartphone

Dat moest anders. En dus begon Mark vier jaar geleden samen met Jeroen een oplossing te zoeken. Ze bestelden via het internet verschillende sensoren om het vochtgehalte in een plantenpot te meten. Met één van deze sensoren ging Jeroen verder. Hij haalde het apparaatje uit elkaar om te ontdekken hoe dit werkt. En bouwde dit uit tot een set van elf draadloze sensoren, die via het internet de gemeten data per uur wereldwijd kunnen doorsturen naar de smartphone thuis.

Het mondde uit in de Planthub, die behalve het vochtgehalte in elke pot ook de temperatuur en het licht tussen de planten meet, evenals het zoutgehalte in de grond om te weten of er voeding moet worden toegevoegd. ,,Normaal heeft men slechts één sensor waar men langs moet lopen met een smartphone om de gegevens te scannen. Wij hebben dit zo gemaakt dat je dit vanaf grote afstand kunt uitlezen en de gegevens ook kunt opslaan om ze te kunnen analyseren.’’

,,Ik laat nu ook een ander mijn planten water geven. Die hoeft niet meer te voelen in de pot maar kan gewoon met de app van ons systeem lezen hoe het zit’’, aldus Mark. ,,Doordat wij sensoren op verschillende plekken in de kas hebben staan, beschik je over een gewogen gemiddelde. Dat is een meerwaarde van dit systeem. De echte waarde is ook niet de afzonderlijke sensor, maar de hele software erachter om de data te kunnen analyseren.’’

Meekijken

In Oosterleek draait het systeem naar tevredenheid. ,,Ik had een praktische oplossing voor mijn behoefte, maar dacht toen dat ook andere telers hier ook profijt van kunnen hebben. ,,Iedere klant heeft een andere behoefte’’, stelt Jeroen. ,,Door dit systeem kan bij een klant de verwarmingsketel nu elke dag een half uur later aan. En andere klanten kunnen nu vanuit Nederland meekijken of hun teelten in Tanzania op tijd voldoende water krijgen.’’

,,De eerste klanten voor dit systeem waren in 2017 collega-telers en klanten van mijn zaad wereldwijd’’, vertelt Mark. Inmiddels zijn al vele sets van de Planthub à 1250 euro verkocht. Vooral aan kassentelers in het buitenland, en in het bijzonder in Afrika, worden veel sets verkocht. ,,Omdat tuinders hier al veel zaken geautomatiseerd hebben is Nederland voor dit systeem een lastige markt. In Afrika heeft men geen vaste telefoonlijn maar wel een mobiel. Daar sluit dit systeem perfect op aan.’’

De klimatologische gegevens leveren de klanten veel op. Mark: ,,Een hortensiateler gebruikt nu veel minder voeding heeft hij me verteld.’’ Jeroen: ,,Doordat je eerder over informatie van de omstandigheden van de plant beschikt, kun je eerder ingrijpen en verlaag je de ziektedruk.’’ Het systeem geeft bij de temperatuurmeting bijvoorbeeld een alarm af voordat condens op de plant kan ontstaan waardoor schimmels een kans krijgen.

Ziektedruk

Telen vanuit de behoefte van de plant klinkt logisch. ,,De wereld draait om data’’, benadrukt Jeroen. Dit geldt zeker voor de moderne plantenteelt. ,,Zaadveredelaars hebben wereldwijd proeven staan. Je zou verwachten dat zulke grote bedrijven op elke proeflocatie dit soort sensoren hebben om de ziektedruk en de resistentie te meten. Maar dat is niet zo.’’ Mark: ,,Met ons systeem heb je thuis 24 uur per dag de juiste informatie. Dan hoef je niet meer zo vaak te vliegen naar een land waar jouw proefveld staat.’’

Er zijn ook aan andere aanbieders van sensoren. ,,Maar die leveren één of enkele meetpunten voor hetzelfde geld waarvoor wij er 55 leveren’’, zegt Jeroen. ,,Ons systeem is veel goedkoper omdat wij onze uren die wij erin hebben gestoken niet rekenen. Wij hebben ook geen dure marketing- en verkoopafdeling.’’ Mark: ,,Dit is niet onze corebusiness. Wij hoeven hier niet van te leven.’’

De twee 50-ers rekenen ook niet op een snelle overname van hun systeem door een concurrent met een zak geld. Jeroen: ,,Wij gaan niet op beurzen staan.’’ Mark: ,,We zitten nog teveel onder de radar.’’

Bron: NoordHollands Dagblad, 18 mei 2020, auteur Cees Beemster
Foto: © Foto Mediahuis / Cees Beemster