In dit project wordt onderzoek gedaan naar onder meer waardplantstatus, schadegevoeligheid en beheersing van stengelaaltjes door middel van inundatie. Doel is te komen tot een strategie voor integraal bodembeheer, waarbij ook kennis wordt toegepast uit andere onderzoeken in de akkerbouw (PPS Beter Bodem Beheer).
WUR ontwikkelt een methodiek waarmee bollenkwekers de bodem duurzaam kunnen verbeteren. Door data te delen kunnen gebruikers van de grond slimme bouwplannen maken, met inachtneming van de problemen van het perceel. Die problemen hebben vaak te maken met aaltjes, zo blijkt uit een knelpuntenanalyse.
Bij de ontwikkeling werkt WUR samen met pilotbedrijven (KAVB), de Boerderij van de toekomst (WUR), adviseurs en onderwijs. De vergaarde kennis moet integraal bodembeheer binnen bereik brengen van bollentelers, zowel huurpercelen als eigen percelen. De nieuwe methodiek zullen we delen via onder meer workshops en (te ontwikkelen) lesmodules.
Kick-off PPS-project Bollen, Bodem & Aaltjes: Integraal aangepakt, vond plaats in mei 2022.
Voor duurzaam bodembeheer is het essentieel om de gebruiksgeschiedenis van een perceel te kennen. Door de bestaande samenwerking tussen huurders en verhuurders in kaart te brengen, willen we komen tot een lijst met aanbevelingen voor huurders en verhuurders bij het maken van afspraken over duurzaam bodembeheer. Ook onderzoeken we of het bodemkwaliteitsplan (BKP) kan worden uitgebreid voor integraal bodembeheer in de bollensector.
Het plan geeft advies voor het beheer van percelen, met oog voor biologische, chemische en fysische bodemeigenschappen. Zes pilotbedrijven zijn geselecteerd voor de uitwerking.
Vertrekpunt is Best4Soil, een open toegang-database die is ontwikkeld om telers te helpen met het maken van vruchtwisselingschema’s voor preventie en beheersing van bodemgebonden ziekten bij de vijf belangrijke bolgewassen. Gedurende het project is het de bedoeling dat we de database uitbreiden met andere bolgewassen en combinaties van gewassen.
Voor de verwerving van nieuwe kennis over bodemaaltjes zijn de eerste stappen gezet. In het project zijn de volgende onderzoeken uitgevoerd:
Met Aeres Hogeschool hebben we (via de SIA Regeneratieve open teeltsystemen) een training georganiseerd voor erfbetreders. Deelnemers gaven aan dat de kennis van pas komt bij het advieswerk. (Zie nieuwsbericht.) In ontwikkeling is een module voor de Bollenacademie. Voor 2024-25 staan workshops in de planning en delen we kennis op diverse evenementen.
Nieuwe kennis wordt verzameld over bodemaaltjes die schade veroorzaken in de bollensector. In 2024 vond een veldproef plaats in de Noordoostpolder, gericht op Paratrichodorus anemones, met aandacht voor schadebeperkende maatregelen en rotatiegewassen. Dit ondersteunt strategieën voor slimme gewasrotatie.
Daarnaast is het rapport ‘Inundatie van alle kanten belicht’ belicht verschenen, met inzichten over de effecten van inundatie op bodemkwaliteit. Proeven naar inundatie tegen stengelaaltjes in zware grond lopen nog, en telers delen hun praktijkervaringen.
Samen met Aeres Hogeschool zijn trainingen gegeven aan teeltadviseurs over bodemleven en bodemgezondheid. Deelnemers gaven aan dat de opgedane kennis direct bruikbaar is.
Op initiatief van de Bollenacademie is een lesmodule over integraal bodembeheer ontwikkeld voor bollensector-medewerkers en MBO-studenten, met extra aandacht voor goed bodembeheer, ook op huurland.
Tijdens een eindbijeenkomst op 2 april 2026 in leiden, kwamen professionals uit de bollensector om de resultaten van het meerjarige onderzoek te bespreken. De eindmeeting markeerde niet alleen de afronding van een intensieve samenwerkingsperiode, maar vooral ook het begin van een volgende stap voor de sector. De opgedane kennis en ontwikkelde tools bieden concrete handvatten om verder te bouwen aan een weerbare en duurzame bollenteelt.
Tegelijk onderstreepte de bijeenkomst het belang van blijvende samenwerking tussen telers, onderzoekers en andere bodemgebruikers. Waar samenwerkingen zich nu nog vaak richten op praktische afspraken over zaken als, huurprijs en teeltperiode, vraag duurzaam bodembeheer om langetermijnplanning. Communicatie blijkt cruciaal voor wederzijds begrip en gezamenlijke oplossingen.
>Lees hier verslag van de eindbijeenkomst.
Een van de resultaten uit het project is een checklist die huurders en verhuurders van grond helpt om heldere afspraken te maken voor duurzame samenwerkingen en win-winsituaties in een sector onder druk behouden blijven. Download de chechlist hieronder.
